ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΟΥ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Απασχόληση - Επαγγελματική Κατάρτιση

• Ν. 2434/96 "Μέτρα για την απασχόληση και την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση" συμβάλλει σ' αυτό το στόχο με μια σειρά μέτρων όπως:
  
• Η σύσταση ειδικού λογαριασμού για την απασχόληση και την επαγγελματική κατάρτιση.
  
• Η έκδοση κάρτας απασχόλησης από τον Οργανισμό Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) ως εθνικού φορέα απασχόλησης.
  
• Η ανάπτυξη στον ΟΑΕΔ ολοκληρωμένου μηχανογραφικού συστήματος προσφοράς και ζήτησης των θέσεων εργασίας.
  
• Ο συμψηφισμός επιδομάτων ανεργίας με προγράμματα κατάρτισης απασχόλησης.
  
• H σύνδεση προγραμμάτων κατάρτισης και απασχόλησης.
  
• Η επιχορήγηση προγραμμάτων προώθησης της απασχόλησης στις ιδιωτικές επιχειρήσεις.
  
• Η προώθηση μέτρων που βοηθούν τους νέους πτυχιούχους ν' αποκτήσουν επαγγελματική εμπειρία και η εποχιακή απασχόληση μακροχρόνιων ανέργων.
  
• Η κατάρτιση των εργαζομένων στα μεγάλα τεχνικά έργα.
  
• Η πρόβλεψη παροχών ασθένειας σε είδος σε ηλικιωμένους που υπήρξαν άνεργοι για μεγάλο διάστημα.
  
• Η επιχορήγηση εργοδοτών για την κάλυψη του μη μισθολογικού κόστους εργασίας.
  
• H εφαρμογή μέτρων για τη διευκόλυνση της κινητικότητας των ανέργων.
  
• Η σύσταση Περιφερειακών Παρατηρητηρίων Απασχόλησης.
  
• Η λειτουργία Γραφείων Ενημέρωσης Ανέργων κατόπιν προγραμματικών συμφωνιών του ΟΑΕΔ με τους ΟΤΑ, τα βιομηχανικά και βιοτεχνικά Επιμελητήρια και τους συνδικαλιστικούς φορείς των εργαζομένων και των εργοδοτών.
  
• Η πρόβλεψη παροχής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σε ανέργους ηλικίας έως 29 χρόνων.

ΝΕΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΙΣ

Με το Ν. 2470/1997 "Αναμόρφωση του μισθολογίου του προσωπικού δημόσιας διοίκησης (Δημοσίου - ΝΠΔΔ - ΟΤΑ) για την ενίσχυση της οικογένειας των υπαλλήλων" προβλέπεται η χορήγηση μηνιαίας οικογενειακής παροχής εκτός από τους έγγαμους υπαλλήλους και στους χήρους, εν διαστάσει, διαζευγμένους και άγαμους γονείς, εφόσον τους έχει ανατεθεί νόμιμα η επιμέλεια των παιδιών και μένουν μαζί τους.
Με τη διάταξη αυτή ρυθμίστηκε το θέμα της καταβολής επιδόματος γάμου στους άγαμους, χήρους και διαζευγμένους γονείς εργαζόμενους του δημόσιου τομέα που εκκρεμούσε (στον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται η χορήγηση του με τον Ν. 1849/1989).
Με το Προεδρικό Διάταγμα 176/1997 "Μέτρα για τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων, και γαλουχουσών εργαζομένων, σε συμμόρφωση με την οδηγία 92/85/ΕΟΚ", προβλέπεται μεταξύ άλλων ότι:

• Για κάθε δραστηριότητα που ενδέχεται να εγκλείει συγκεκριμένο κίνδυνο έκθεσης των εγκύων, λεχώνων και γαλουχούσουν εργαζομένων, ο εργοδότης οφείλει να διαθέτει μια γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων. Στην εκτίμηση αυτή προσδιορίζεται η φύση, ο βαθμός και η διάρκεια της έκθεσης στον κίνδυνο ώστε να είναι δυνατό να αξιολογηθούν όλοι οι κίνδυνοι της ασφάλειας και της υγείας των εργαζόμενων γυναικών καθώς και κάθε επίπτωση στην εγκυμοσύνη ή τη γαλουχία τους στη συγκεκριμένη περίπτωση. Οι γυναίκες που ενδέχεται να βρεθούν σε τέτοια κατάσταση καθώς και εκπρόσωποι των εργαζομένων πρέπει να ενημερώνονται για τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης. Οι έγκυες, λεχώνες και γαλουχούσες εργαζόμενες δεν είναι υποχρεωμένες να ασχολούνται με δραστηριότητες για τις οποίες η αξιολόγηση έχει δείξει ότι συνεπάγονται ενδεχόμενο κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία τους. Αυτή η περίπτωση αντιμετωπίζεται με μόνιμη ή προσωρινή προσαρμογή των συνθηκών εργασίας ή και του χρόνου εργασίας, με αλλαγή θέσης της εργαζόμενης, ή απαλλαγή από την εργασία.
  
• Οι εργαζόμενες γυναίκες σ' όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για έναν χρόνο μετά τον τοκετό, με πλήρη ή μερική απασχόληση τη νύχτα, μετακινούνται σε αντίστοιχη θέση ημέρας, εφόσον υποβάλουν ιατρικό πιστοποιητικό που βεβαιώνει την ανάγκη λήψης του μέτρου για λόγους που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία τους. Σε περίπτωση που η μετακίνηση είναι τεχνικά ή και αντικειμενικά αδύνατη, απαλλάσσονται από την εργασία.
  
• Οι έγκυες εργαζόμενες απαλλάσσονται από την εργασία, χωρίς περικοπή αποδοχών, για να υποβάλλονται σε εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου, εφόσον αυτές οι εξετάσεις πρέπει να γίνουν στη διάρκεια του χρόνου εργασίας.
  

Με τον Ν. 2525/97 "Ενιαίο Λύκειο, πρόσβαση των αποφοίτων του στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και άλλες διατάξεις" καθιερώθηκε η λειτουργία του ολοήμερου νηπιαγωγείου και του ολοήμερου δημοτικού σχολείου για να διευκολυνθούν οι εργαζόμενοι με οικογενειακές υποχρεώσεις. Η ρύθμιση αυτή, εκτός από τους εκπαιδευτικούς της σκοπούς, αφενός στοχεύει στην απελευθέρωση της εργαζόμενης μητέρας από την ανάγκη πρόωρης διακοπής της εργασίας της για την παραλαβή των νεαρών παιδιών της και, αφετέρου, δίνει τη δυνατότητα στη μη εργαζόμενη μητέρα να εργαστεί.

Με τον Ν. 2639/1998 "Ρύθμιση εργασιακών σχέσεων, σύσταση Σώματος Επιθεώρησης εργασίας και άλλες διατάξεις" επιχειρείται να επαναρυθμιστούν σημαντικά θέματα του εργατικού δικαίου όπως ο χρόνος εργασίας, οι άτυπες μορφές εργασίας, η διάκριση εξαρτημένης και ανεξάρτητης εργασίας κ.λπ.
Επειδή πολλές φορές οι γυναίκες, και όχι πάντα με επιλογή τους αλλά κάτω από την πίεση του συνδυασμού των οικογενειακών και εργασιακών υποχρεώσεων τους, επιλέγουν να απασχοληθούν μερικώς ή με ειδικές μορφές απασχόλησης, χρειάζεται μια αναλυτικότερη αναφορά σε αυτό τον Νόμο:

• Με το άρθρο 1 του Νόμου θεσπίζεται αρνητικό τεκμήριο μη εξαρτημένης εργασίας για όσους παρέχουν ανεξάρτητες υπηρεσίες ή έργο, ως αυτοαπασχολούμενοι και ιδιαίτερα ως εργαζόμενοι με το κομμάτι (φασόν), ως τηλεεργαζόμενοι ή απασχολούμενοι κατ' οίκον. Το τεκμήριο ότι δεν υποκρύπτεται σχέση εξαρτημένης εργασίας ισχύει εφόσον η συμφωνία έχει περιβληθεί τον έγγραφο τύπο και έχει γνωστοποιηθεί μέσα σε 15 ημέρες στην Επιθεώρηση Εργασίας. Το τεκμήριο είναι μαχητό. Τέλος, με τη διάταξη αυτή δεν θίγεται η ασφάλιση στο ΙΚΑ των εργαζομένων εκτός του χώρου λειτουργίας των επιχειρήσεων του εργοδότη (οικιακοί μισθωτοί, τηλεεργαζόμενοι κλπ) βάσει του άρθρου 22 του Ν. 1902/90.
  
• Το άρθρο 2 αντικαθιστά το άρθρο 38 του Ν. 1892/90 περί μερικής απασχόλησης, με στόχο να δημιουργήσει ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο για τη λειτουργία της στη χώρα μας. Παράλληλα, καλύπτονται κάποια κενά της υφιστάμενης νομοθεσίας και κωδικοποιούνται ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται αποσπασματικά σε νόμους ή συλλογικές συμβάσεις.
  
• Με τον ίδιο Νόμο οι Επιθεωρήσεις Εργασίας επανέρχονται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εργασίας και συστήνεται Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας που θα ελέγχει την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας. Η επαναφορά και η αναδιοργάνωση τους σε ενιαίο σώμα και υπό κεντρικό έλεγχο κρίθηκε αναγκαία, γιατί η υπαγωγή τους στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση στο πλαίσιο της αποκέντρωσης με τον Νόμο 2218/94 συνέβαλε στην αδρανοποίηση τους και στην παρακώλυση του έργου τους.
  
• Επίσης, το άρθρο 25 του ίδιου Νόμου επεκτείνει το χρόνο της γονικής άδειας ανατροφής που ίσχυε με τον Ν. 1483/1984. Δηλαδή ο γονιός που έχει συμπληρώσει ένα χρόνο εργασίας στον ίδιο εργοδότη δικαιούται να πάρει γονική άδεια ανατροφής του παιδιού, στο χρονικό διάστημα από τη λήξη της άδειας μητρότητας μέχρις ότου το παιδί συμπληρώσει ηλικία τρεισήμισι χρόνων. Η άδεια αυτή είναι χωρίς αποδοχές, και η διάρκεια της μπορεί να φτάσει στους τρεισήμισι μήνες για κάθε γονιό εργαζόμενο στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα. Η καταγγελία της σύμβασης εργασίας, που γίνεται επειδή ασκήθηκε το δικαίωμα για λήψη γονικής άδειας ανατροφής, είναι άκυρη.

Με τον Ν. 2643/1998 "Μέριμνα για την απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών και άλλες διατάξεις", στις κατηγορίες των προστατευομένων προσώπων περιλαμβάνεται και ο άγαμος γονιός τριών ανήλικων τέκνων.

Με τον Ν. 2683/1999 "Κύρωση του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων ΝΠΔΔ και άλλες διατάξεις", μεταξύ άλλων προβλέπεται ότι:

• Στις υπαλλήλους οι οποίες κυοφορούν χορηγείται άδεια μητρότητας με πλήρεις αποδοχές, δύο (2) μήνες πριν και τρεις (3) μήνες μετά τον τοκετό.
  
• Σε κυοφορούσες υπαλλήλους που χρειάζονται ειδική θεραπεία, μετά την εξάντληση της αναρρωτικής άδειας με αποδοχές, χορηγείται κανονική άδεια κυοφορίας με αποδοχές, έπειτα από βεβαίωση θεράποντος γιατρού και διευθυντή γυναικολογικής ή μαιευτικής κλινικής ή τμήματος δημόσιου νοσηλευτικού ιδρύματος.
  
• Στις υπαλλήλους που υιοθετούν τέκνο χορηγείται άδεια τριών (3) μηνών με πλήρεις αποδοχές μέσα στο πρώτο εξάμηνο μετά το πέρας της διαδικασίας της υιοθεσίας, εφόσον το υιοθετημένο τέκνο είναι έως έξι (6) χρόνων.
  
• Οι υπάλληλοι έχουν δικαίωμα άδειας με αποδοχές πέντε (5) εργάσιμων ημερών σε περίπτωση γάμου και τριών (3) εργάσιμων ημερών σε περίπτωση θανάτου συζύγου τους ή και συγγενή έως και β' βαθμού.
  
• Υπάλληλοι που πάσχουν ή έχουν παιδιά που πάσχουν από νόσημα το οποίο απαιτεί τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρειάζεται περιοδική νοσηλεία, δικαιούνται ειδική άδεια με αποδοχές έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες τον χρόνο.
  
• Στους υπαλλήλους επιτρέπεται να χορηγείται άδεια άνευ αποδοχών συνολικής διάρκειας έως δύο (2) χρόνων, ύστερα από αίτησή τους και γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου, για σοβαρούς ιδιωτικούς λόγους. Η άδεια αυτή χορηγείται υποχρεωτικά, χωρίς σύμφωνη γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου, όταν πρόκειται για ανατροφή παιδιού ηλικίας έως και έξι (6) χρόνων.
  
• Υπάλληλος, του οποίου ο σύζυγος υπηρετεί στο εξωτερικό σε ελληνική υπηρεσία του Δημοσίου, νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή άλλου φορέα του δημόσιου τομέα ή σε υπηρεσία ή φορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε διεθνή οργανισμό, στον οποίο μετέχει και η Ελλάδα, δικαιούται να πάρει άδεια χωρίς αποδοχές μέχρι έξι (6) χρόνια συνεχώς ή και τμηματικά, εφόσον έχει συμπληρώσει διετή πραγματική υπηρεσία.
  
• Στις μητέρες υπαλλήλους ο χρόνος εργασίας μειώνεται κατά δύο (2) ώρες ημερησίως, εφόσον έχουν παιδιά ηλικίας έως δύο (2) χρόνων, και κατά μία (1) ώρα, εφόσον έχουν παιδιά ηλικίας από δύο (2) έως τεσσάρων (4) χρόνων. Η μητέρα υπάλληλος δικαιούται εννέα (9) μήνες άδεια με αποδοχές για ανατροφή παιδιού, εφόσον δεν κάνει χρήση του κατά το προηγούμενο εδάφιο μειωμένου ωραρίου.
  
• Οι υπηρεσίες είναι υποχρεωμένες να διευκολύνουν τους υπαλλήλους που έχουν παιδιά τα οποία παρακολουθούν μαθήματα πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, για να επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους και να παρακολουθούν τη σχολική τους επίδοση.
  
• Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής της προηγούμενης παραγράφου και καθορίζεται το ανώτατο όριο ημερών απουσίας.
  

Με την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των ετών 2000 και 2001:

• Χορηγείται μία επιπλέον εβδομάδα άδειας στις εργαζόμενες μετά τον τοκετό (άδεια λοχείας). Η συνολική διάρκεια της άδειας μητρότητας αναπροσαρμόζεται έτσι σε δέκα εφτά (17) εβδομάδες. Κατά τα λοιπά εξακολουθούν να ισχύουν οι ρυθμίσεις του άρθρου της ΕΓΣΣΕ του 1993.
  
• Το δικαίωμα διακοπής της εργασίας ή καθυστερημένης προσέλευσης ή πρόωρης αποχώρησης της μητέρας και εναλλακτικά του πατέρα για τη φροντίδα των παιδιών, του 1993, έχουν και οι θετοί γονείς παιδιών ηλικίας έως έξι χρόνων, σύμφωνα με το άρθρο 9 της ΕΓΣΣΕ
  
• Η άδεια γάμου του άρθρου 6 της ΕΓΣΣΕ του 1993 προσαυξάνεται σε έξι (6) εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται εξαήμερο και παραμένει πέντε (5) εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται πενθήμερο. Σε περίπτωση γέννησης παιδιού ο πατέρας δικαιούται δύο (2) ημέρες άδεια με αποδοχές.
  
• Η άδεια του άρθρου 7 του Ν. 1483/84 σε περίπτωση ασθένειας εξαρτώμενων παιδιών καθορίζεται σε 12 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο, εφόσον ο/η εργαζόμενος/η έχει τρία ή περισσότερα παιδιά.
  
• Οι συμβαλλόμενες εργοδοτικές οργανώσεις οφείλουν να υπογραμμίζουν στα μέλη τους τις υποχρεώσεις που προκύπτουν για τις επιχειρήσεις από το νομοθετικό πλαίσιο όσον αφορά την προστασία του ατόμου σχετικά με θέματα προσωπικού χαρακτήρα, που αποσκοπεί στην προστασία της προσωπικότητας των εργαζομένων.
  
• Φυσικά πρόσωπα που παρέχουν ανεξάρτητη εργασία πρέπει να απολαμβάνουν ίση ή αναλογική κατά περίπτωση μεταχείριση με τους άλλους εργαζομένους όποτε αυτό επιβάλλεται από τις συνθήκες παροχής υπηρεσιών τους. Η ισότητα μεταχείρισης αφορά κυρίως τα ζητήματα υγιεινής και ασφάλειας, προστασίας από κάθε μορφής διάκριση στην απασχόληση λόγω φύλου, εθνικότητας ή φυλής, πεποιθήσεων, ελάχιστης ηλικίας απασχόλησης. Αφορά επίσης την προστασία της μητρότητας, την πρόσβαση στην εκπαίδευση ή μετεκπαίδευση, τον σεβασμό της ελευθερίας της συλλογικής τους οργάνωσης και δράσης, και τη διευκόλυνση της πρόσβασης τους στα εθνικά ασφαλιστικά και εκπαιδευτικά συστήματα.
  
• Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να γίνεται έμπρακτα σεβαστή η φυλετική, εθνική, θρησκευτική ή πολιτισμική ιδιαιτερότητα κάθε εργαζόμενου και να διευκολύνεται η προσαρμογή του στο εργασιακό περιβάλλον.
  Κοινωνική Ασφάλιση - Πρόνοια
  Όσον αφορά τη συνταξιοδότηση χήρας ή χήρου συζύγου λόγω θανάτου του ή της συζύγου αντίστοιχα δημοσίου υπαλλήλου ή συνταξιούχου, με απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (υπ' αριθμ. 1273/1996) ισχύουν πια οι ίδιες προϋποθέσεις και για τα δύο φύλα.

Ο Ν. 2646/98 "Οργάνωση και λειτουργία του Εθνικού συστήματος κοινωνικής φροντίδας" έχει βασικό του στόχο να στηρίξει την οικογένεια, με την προστασία που παρέχει σε άτομα ή ομάδες μέσω προγραμμάτων πρόληψης και αποκατάστασης.

Τα παραπάνω προγράμματα σκοπό έχουν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις ισότιμης συμμετοχής των ατόμων στην οικονομική και κοινωνική ζωή και να τους εξασφαλίσουν αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης.
Επίσης ο Νόμος αυτός στις γενικές του αρχές τονίζει ότι:

• Η παροχή κοινωνικής φροντίδας αποτελεί ευθύνη του κράτους.
  o Κάθε άτομο που διαμένει νόμιμα στην Ελληνική Επικράτεια και βρίσκεται σε κατάσταση ανάγκης δικαιούται κοινωνική φροντίδα από τους φορείς του Εθνικού Συστήματος.
  o Οι υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας παρέχονται χωρίς διακρίσεις, ανάλογα με τις ιδιαίτερες προσωπικές, οικογενειακές, οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες των ατόμων, στο πλαίσιο ενιαίου και αποκεντρωμένου Εθνικού Συστήματος Κοινωνικής Φροντίδας.
  o Στο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Φροντίδας υπηρεσίες παρέχουν φορείς του δημοσίου τομέα και ιδιωτικοί φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που μπορεί να είναι και εθελοντικού χαρακτήρα.
  Ο συντονισμός και η ισόρροπη παροχή υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας εξασφαλίζονται με εθνικά προγράμματα που αφορούν τους παρακάτω τομείς.
  Α. Οικογένεια, Παιδί και Νεότητα
  Β. Ηλικιωμένοι
  Γ. Άτομα με Ειδικές Ανάγκες
  Δ. Ευπαθείς Πληθυσμιακές Ομάδες και Ομάδες που τελούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Τέλος, οι παρεχόμενες υπηρεσίες από τους φορείς του Εθνικού Συστήματος διακρίνονται σε:

α. Πρωτοβάθμια Κοινωνική Φροντίδα, η οποία έχει αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών ανοικτής φροντίδας και αποσκοπεί στην πρόληψη των αναγκών και στον έγκυρο εντοπισμό προβλημάτων κοινωνικοοικονομικού αποκλεισμού. Οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται κυρίως στο πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α' βαθμού.
β. Δευτεροβάθμια Κοινωνική Φροντίδα, η οποία έχει αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών φιλοξενίας ή κλειστής φροντίδας και αποσκοπεί στη θεραπεία και αποκατάσταση σωματικής, πνευματικής, ψυχικής νόσου ή αναπηρίας, καθώς και στην πρόληψη και αποκατάσταση των συνεπειών κοινωνικοοικονομικού αποκλεισμού. Οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται κυρίως στο πλαίσιο της Περιφέρειας και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.
γ. Τριτοβάθμια Κοινωνική φροντίδα, η οποία έχει αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών ανοικτής και κλειστής κοινωνικής φροντίδας που απαιτεί υψηλή εξειδίκευση ή τεχνολογία. Οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται κυρίως στο πλαίσιο της Κεντρικής Διοίκησης και της Περιφέρειας.

Με τον Ν. 2676/99 (άρθρο 62) χορηγήθηκε σύνταξη χηρείας επί ίσοις όροις στον επιζώντα σύζυγο.
Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του νέου αυτού συνταξιοδοτικού καθεστώτος εστιάζονται στα ακόλουθα σημεία:

• Καταργεί κάθε υφιστάμενη διαφοροποίηση λόγω φύλου στη συνταξιοδοτική προστασία που παρέχει στον επιζώντα των συζύγων οιοσδήποτε ασφαλιστικός οργανισμός αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
  
• Εφαρμόζεται στους επιζώντες τόσο των παλαιών όσο και των νέων ασφαλισμένων που αποβιώνουν μετά την 4-1-99.
  
• Αποκαθιστά τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα του άντρα ασφαλισμένης που πέθανε πριν από την ισχύ του νόμου.
  
• Δεν θίγει συνταξιοδοτικά δικαιώματα που θεμελιώθηκαν πριν από τον νόμο.
  
• Μεριμνά για την εξασφάλιση του οικογενειακού εισοδήματος για ένα σημαντικό διάστημα μετά τον θάνατο, με τη χορήγηση της σύνταξης θανάτου στον επιζώντα για μία τριετία.
  
• Εξασφαλίζει εφ' όρου ζωής το συνταξιοδοτικό δικαίωμα του επιζώντα που είναι ανάπηρος, ή παίρνει σύνταξη από τον ΟΓΑ, ή από το δημόσιο ως πολεμικός συνταξιούχος ή ως θύμα τρομοκρατικής ενέργειας.
  
• Προνοεί ώστε στην περίπτωση που ανασταλεί η σύνταξη του επιζώντα μετά τη λήξη της τριετίας, ή μειωθεί το ποσό της σύνταξης εξαιτίας της χορήγησης και σύνταξης εξ ιδίου δικαιώματος ή εργασίας, να μη θίγεται το οικογενειακό εισόδημα, όταν υπάρχουν προστατευόμενα παιδιά.
  ΥΓΕΙΑ
  

Με το Π.Δ.176/97, που εκδόθηκε σε συμμόρφωση με την οδηγία 92/85/ΕΟΚ, ρυθμίζονται θέματα που αφορούν τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας κατά την εργασία, εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων (βλ. αναλυτικότερα στη θεματική απασχόληση - επαγγελματική κατάρτιση).
Με τον Ν. 2519/97 "Ανάπτυξη και Εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας

• "Οργάνωση Υγειονομικών Υπηρεσιών-Ρυθμίσεις για το Φάρμακο & άλλες διατάξεις" επανατοποθετείται η λειτουργία των Κέντρων Υγείας, δίνεται προτεραιότητα στην πρόληψη και αναβαθμίζεται η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας με τη δημιουργία δικτύων. Πρόκειται για την ορθολογικότερη αξιοποίηση των μονάδων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας του ΕΣΥ, των ασφαλιστικών Οργανισμών και Ταμείων, των Οργανισμών Αυτοδιοίκησης ή άλλων ΝΠΔΔ που οργανώνονται και λειτουργούν ως δίκτυα παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και διασυνδέονται λειτουργικά και επιστημονικά με νοσοκομεία του ΕΣΥ, υπηρετώντας το τρίπτυχο πρόληψη - θεραπεία - αποκατάσταση.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Με τον Ν. 2621/98 προβλέπεται ότι με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Εθνικής Παιδείας και θρησκευμάτων ιδρύεται σχολή γονέων, έπειτα από πρόταση του συλλόγου γονέων ή της ένωσης συλλόγων γονέων ή του ΟΤΑ ή της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Με όμοια απόφαση καθορίζονται οι προϋποθέσεις, καθώς και η διαδικασία που οργανώνονται και λειτουργούν οι σχολές αυτές.
Με τον Ν. 2817/2000 ορίζεται ότι τα προγράμματα αγωγής υγείας αποτελούν τμήμα του ωρολογίου και αναλυτικού προγράμματος της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης και συντονισμένης πολιτικής με κύριους άξονες τον έλεγχο της μεταναστευτικής ροής αλλά και την εκπόνηση σχεδίου ενσωμάτωσης αριθμού μεταναστών με κατάλληλα κριτήρια, η Ελλάδα προχώρησε στην καταγραφή των μεταναστών που διαμένουν και εργάζονται παράνομα στην Ελλάδα. Οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις αποτελούν ένα πρώτο βήμα για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί το φαινόμενο της παράνομης απασχόλησης στους μετανάστες και στην ελληνική κοινωνία.
Στο άρθρο 16 του Ν. 2434/1996 "Μέτρα πολιτικής για την απασχόληση και την επαγγελματική εκπαίδευση και άλλες διατάξεις" προβλέπεται η έκδοση Π.Δ το οποίο θα ορίζει τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις για τη νόμιμη διαμονή και εργασία αλλοδαπών στην Ελλάδα.
Για τον σκοπό αυτό εκδόθηκαν τα Προεδρικά Διατάγματα 358 και 359 του 1997. Σκοπός του πρώτου Π.Δ. είναι να καταγραφούν οι αλλοδαποί που διαμένουν παράνομα στην Ελλάδα και είτε απασχολούνται ήδη είτε αναζητούν εργασία, καθώς και να αρχίσει η διαδικασία που θα οδηγήσει στη νομιμοποίηση τους κάτω από ορισμένες συνθήκες.
Σκοπός του δεύτερου Π.Δ. είναι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της παράνομης οικονομικής μετανάστευσης προβλέποντας τη διαδικασία, τους όρους και τις προϋποθέσεις χορήγησης της Κάρτας Παραμονής Περιορισμένης Χρονικής Διάρκειας σε αλλοδαπούς από τρίτες χώρες.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΔΙΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ
Με την υπ' αριθμ. Υ 316/14-7-00 (ΦΕΚ 870/17-7-00 τευχ. Β') απόφαση του Πρωθυπουργού συστήθηκε διυπουργική Επιτροπή για την ισότητα των δύο φύλων.
Έργο της Επιτροπής είναι:
1. Η λήψη των αναγκαίων αποφάσεων για την προώθηση της Εθνικής Πολιτικής για την ισότητα των δύο φύλων στο πλαίσιο των κατευθύνσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πολιτικών ισότητας των Διεθνών Οργανισμών, με στόχο να ενταχθεί η διάσταση του φύλου σε όλες τις πολιτικές (mainstreaming),
2. Ο συντονισμός των Υπουργείων και των φορέων του δημόσιου τομέα κατά την επεξεργασία πολιτικών και δράσεων για τις γυναίκες σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
3. Η υποστήριξη των Υπουργείων και των φορέων του δημόσιου τομέα στον σχεδιασμό νομοθετικών πρωτοβουλιών και την υλοποίηση μέτρων που αφορούν ειδικά τις γυναίκες.
4. Η προετοιμασία και η κατάρτιση του Ετήσιου Προγράμματος Δράσης για την ισότητα, με στόχο τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής στο πλαίσιο του Γ' ΚΠΣ, καθώς και η παρακολούθηση της υλοποίησης, των δράσεων και των μέτρων του εν λόγω προγράμματος.
5. Η εποπτεία, η παρακολούθηση και η ποιοτική και ποσοτική αποτίμηση των ασκούμενων πολιτικών.
6. Η προβολή των αποφάσεων για θέματα ισότητας των δύο φύλων.

ΙΣΟΡΡΟΠΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Έπειτα από εισήγηση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας στην αρμόδια Υπουργό, η Ελληνική Βουλή ψήφισε νομοθετική διάταξη, με την οποία επιδιώκεται η ισόρροπη συμμετοχή αντρών και γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο Δημόσιο, στα ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ καθώς επίσης και στους ΟΤΑ α' και β' βαθμού.
Συγκεκριμένα με το άρθρο 6 του Ν. 2839/2000 ορίζεται ότι:
α. Σε κάθε υπηρεσιακό συμβούλιο των δημοσίων υπηρεσιών, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ, ο αριθμός των οριζόμενων από τη Διοίκηση μελών κάθε φύλου, ανέρχεται σε ποσοστό ίσο τουλάχιστον με το 1/3 των οριζομένων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, εφόσον στην οικεία υπηρεσία υπηρετεί επαρκής αριθμός υπαλλήλων που συγκεντρώνει τις νόμιμες προϋποθέσεις για ορισμό και εφόσον τα μέλη που ορίζονται είναι πάνω από ένα (1). Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραιη μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο με το μισό τουλάχιστον της μονάδας.
β. Στις περιπτώσεις διορισμού ή υπόδειξης από το Δημόσιο, τα ΝΠΔΔ και τους ΟΤΑ, μελών διοικητικών συμβουλίων ή άλλων συλλογικών οργάνων διοίκησης ΝΠΔΔ ή ΝΠΙΔ, ο αριθμός των διοριζομένων ή υποδεικνυομένων προσώπων από κάθε φύλο ανέρχεται σε ποσοστό ίσο τουλάχιστον με το 1/3 των διοριζομένων ή υποδεικνυομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, εφόσον τα μέλη που διορίζονται ή υποδεικνύονται είναι πάνω από ένα (1). Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραιη μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο με το μισό τουλάχιστον της μονάδας.
Οι διατάξεις των περιπτώσεων α. και β. εφαρμόζονται στα υπηρεσιακά συμβούλια, στα διοικητικά συμβούλια και στα συλλογικά όργανα διοίκησης που συγκροτούνται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου.
ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ
Με στόχο να εφαρμοστεί μια αποτελεσματική πολιτική για την Ισότητα Ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών, η οποία απαιτεί ουσιαστική συνεργασία και συμμετοχή όλων των τοπικών ή περιφερειακών παραγόντων, για την ουσιαστικότερη προώθηση της αρχής της Ισότητας, η οποία απαιτεί μια στρατηγική επικοινωνίας και ευαισθητοποίησης όλων των τοπικών κοινωνικών φορέων κάθε περιφέρειας, με πρόταση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας θεσμοθετήθηκαν με το Ν. 2839/2000 άρθρο 6 παράγραφος 2, 13 Περιφερειακές Επιτροπές Ισότητας στις αντίστοιχες Περιφέρειες της Χώρας.
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΜΕΑ
Ν.2643/98 "Μέριμνα για την απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών και άλλες διατάξεις"

Άρθρο 1:
"Προστατευόμενα πρόσωπα"
1β. Προστατεύονται τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας 50% τουλάχιστον, που έχουν περιορισμένες δυνατότητες για επαγγελματική απασχόληση εξαιτίας οποιασδήποτε χρόνιας σωματικής ή πνευματικής ή ψυχικής πάθησης ή βλάβης (άτομα με ειδικές ανάγκες), εφόσον είναι γραμμένα στα μητρώα αναπήρων του Ο.Α.Ε.Δ.
Επίσης, προστατεύονται όσοι έχουν τέκνο ή αδελφό ή σύζυγο με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω εξαιτίας βαρειών ψυχικών και σωματικών προβλημάτων.
Άρθρο 2:
"Προστασία σε φορείς του ιδιωτικού και του ευρύτερου δημοσίου τομέα"
1. Επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις, ελληνικές ή ξένες, που λειτουργούν στην Ελλάδα με οποιαδήποτε μορφή και οι φορείς του δημόσιου τομέα, καθώς και οι θυγατρικές τους εταιρίες, εφόσον απασχολούν προσωπικό πάνω από πενήντα (50) άτομα, υποχρεούνται να προσλαμβάνουν προστατευόμενα άτομα του προηγούμενου άρθρου, σε ποσοστό 8% επί του συνόλου του προσωπικού της επιχείρησης, της εκμετάλλευσης ή του φορέα.
Άρθρο 3:
"Διορισμός ή πρόσληψη προστατευόμενων σε δημόσιες υπηρεσίες, Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α".
1. Οι δημόσιες υπηρεσίες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), κάθε βαθμίδας, υποχρεούνται να διορίζουν ή να προσλαμβάνουν πρόσωπα προστατευόμενα από το άρθρο 1, χωρίς διαγωνισμό ή επιλογή, με σειρά προτεραιότητας και σε θέσεις που αντιστοιχούν στο 5% των θέσεων που προκηρύσσονται κάθε φορά.
Οι διοριζόμενοι ή προσλαμβανόμενοι σύμφωνα με το άρθρο αυτό πρέπει:
1. Να έχουν τα τυπικά προσόντα που απαιτούνται με το διορισμό η την πρόσληψη τους στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις.
2. Να κριθούν από την πρωτοβάθμια υγειονομική επιτροπή του άρθρου 11 του Υπαλληλικού Κώδικα ότι είναι ικανοί να προσφέρουν υπηρεσίες στις συγκεκριμένες θέσεις.
3. Να είναι γραμμένοι στα μητρώα άνεργων του Ο.Α.Ε.Δ.
Ως κατώτατο όριο ηλικίας διορισμού η πρόσληψης, σύμφωνα με το άρθρο αυτό ορίζεται το εικοστό πρώτο (21ο) έτος και ως ανώτατο το τεσσαρακοστό πέμπτο (45ο) έτος.
Άρθρο 8:
"Επιχορήγηση εργοδοτών, εργονομική διευθέτηση, επαύξηση χρόνου άδειας, ηθικές αμοιβές".
1. Σε επιχειρήσεις η εκμεταλλεύσεις η φορείς της παραγράφου 8 του άρθρου 2 μπορεί να καταβάλλεται από τον Ο.Α.Ε.Δ. μέρος της δαπάνης για την εργονομική διευθέτηση του χώρου εργασίας των ατόμων αυτών.
2. Η ετήσια κανονική άδεια με αποδοχές των μισθωτών, που προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις, επαυξάνεται κατά έξι (6) εργάσιμες ημέρες για άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς και για ανάπηρους μόνιμους υπάλληλους του Δημόσιου, των Ο.Τ.Α. και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ., εφόσον συντρέχουν και γι'αυτούς οι ουσιαστικές προϋποθέσεις της παραπάνω διάταξης.

ΕΙΔΙΚΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΟΑΕΔ

Τα επιδόματα διακρίνονται σε Τακτική Επιδότηση Ανεργίας και Ειδικά Βοηθήματα. Με την Τακτική Επιδότηση Ανεργίας είναι συνδεδεμένη και η Παροχή των Δώρων Πάσχα και Χριστουγέννων.
Ο Ο.Α.Ε.Δ. προσφέρει στους ασφαλισμένους του τη δυνατότητα για τη μεταφορά του δικαιώματος του επιδόματος ανεργίας σε άλλο Κράτος - Μέλος της Ε.Ε., εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Σε γενικές γραμμές καταβάλλονται επίσης στους δικαιούχους: το Επίδομα Παιδιών και το Ειδικό Εποχιακό Επίδομα προς ορισμένες κατηγορίες εποχιακά απασχολουμένων. Κατηγορίες Ασφαλισμένων αποτελούν και άλλες ομάδες του πληθυσμού, για τις οποίες προβλέπεται ειδικό επίδομα, που καταβάλλεται στους αποφυλακισμένους (Ν. 1836/89), παλιννοστούντες (Υ.Α. 30337/25.2.86 Υ.Α. 333752/5.6.95, Υ.Α. 33155/30.12.89). Είναι εμφανές, ότι καταβάλλεται συνεχής προσπάθεια ασφαλιστικής κάλυψης, όσο το δυνατό περισσότερων κοινωνικών ομάδων. Το ύψος των επιδομάτων υφίσταται τακτικές αναπροσαρμογές.
ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: Τα παραπάνω επιδόματα και παροχές χορηγούνται από τα Γραφεία Ασφάλισης των Τοπικών Υπηρεσιών του Ο.Α.Ε.Δ., καθώς και από Υπηρεσίες (Ανταποκριτές & Ι.Κ.Α.) που συνεργάζονται με τον Ο.Α.Ε.Δ., σε όλη τη χώρα. Οι ίδιες Υπηρεσίες είναι επιφορτισμένες με το έργο της παροχής πληροφοριών, σχετικά με τις προϋποθέσεις χορήγησης των παροχών και επιδομάτων.
Ειδικότερα τα είδη των επιδομάτων, που καταβάλλονται είναι τα ακόλουθα:
ΕΠΙΔΟΜΑ ΑΝΕΡΓΙΑΣ
Μισθωτοί, των οποίων καταγγέλθηκε από τον εργοδότη ή έληξε η σύμβαση εργασίας και που έχουν ασφαλισθεί στον κλάδο ανεργίας του ΟΑΕΔ και επομένως καταβάλλουν τις αντίστοιχες εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας, μπορούν εφόσον υπάρχουν ορισμένες προϋποθέσεις να εισπράξουν από τον Ο.Α.Ε.Δ. επίδομα ανεργίας. Η διάρκεια της επιδότησης τους εξαρτάται από τον αριθμό των ημερομισθίων που πραγματοποίησαν.
ΠΑΡΟΧΕΣ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΑΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ
Οι παροχές αυτές χορηγούνται σε μισθωτούς, μετά από πτώχευση της επιχείρησης σύμφωνα με απόφαση δικαστηρίου και αφορούν τυχόν ανεξόφλητες αποδοχές που εμπίπτουν στο τελευταίο εξάμηνο, πριν την πτώχευση, το ύψος των οποίων δεν είναι δυνατό να υπερβαίνει τις αποδοχές χρονικού διαστήματος 3 μηνών.
ΕΙΔΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ
Το βοήθημα αυτό καταβάλλεται σε επαγγελματικές κατηγορίες, που χαρακτηρίζονται από την εποχικότητα της απασχόλησης (οικοδόμοι, καπνεργάτες, ηθοποιοί, κεραμοποιοί, δασεργάτες, μουσικοί, μισθωτοί ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης, υποδηματεργάτες, μισθωτοί τουριστικών επαγγελμάτων, κ.λπ.). Η καταβολή του γίνεται σε ετήσια βάση από 1/10 έως και 20/12 και το ύψος του εξαρτάται από την κατηγορία, στην οποία ανήκει ο δικαιούχος.
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΕΠΙΔΟΜΑ (ΠΑΙΔΙΩΝ)
Το επίδομα παρέχεται στους μισθωτούς(έλληνες ή αλλοδαπούς), που παρέχουν εξαρτημένη εργασία με σχέση ιδιωτικού δικαίου σε οποιονδήποτε εργοδότη.
Το ποσό του επιδόματος είναι ανάλογο με τον αριθμό των παιδιών, για τον οποίο έχει αναγνωρισθεί δικαίωμα επιδότησης και το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα.
ΕΠΙΔΟΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ
Το επίδομα χορηγείται μετά τον τοκετό σε ασφαλισμένες, που είχαν ενεργό σχέση εργασίας κατά την έναρξη της άδειας κυοφορίας τους και εφ' όσον εισπράξουν το επίδομα από το Ι.Κ.Α. για την περίοδο αποχής τους από την εργασία, εξαιτίας κυοφορίας και λοχείας.
ΕΠΙΔΟΜΑ ΣΕ ΝΕΟΥΣ - ΝΕΕΣ ΑΠΟ 20-29 ΕΤΩΝ (Ε.Σ.Π.Α.)
Το επίδομα χορηγείται σε νέους και νέες ηλικίας από 20-29 ετών και προσαυξάνεται για κάθε προστατευόμενο μέλος, με την προϋπόθεση να είναι άνεργοι και να έχουν παραμείνει εγγραμμένοι στα μητρώα ανέργων του Ο.Α.Ε.Δ. για ένα χρόνο.